NEDİR:
Trans yağ asitleri, sıvı bitki yağların hidrojen bulunan bir ortamda ısıtılmasıyla elde edilir. Bu süreç, hidrojenleme olarak bilinir. Yağ ne kadar hidrojene ise oda sıcaklığında o kadar katı olur.
Trans yağların çoğu ticari hazır fırın ürünlerinde, margarinlerde, ayakta atıştırılan yiyeceklerde ve işlenmiş yiyeceklerde bulunur. Ticari kızartma besinler, meselâ kızarmış patates bol trans yağ taşır.
NEDEN TERCİH EDİLİYOR:
Çünkü trans yağlar raf ömrünü uzatıyor, maliyeti düşürüyor ve kızartma yağlarının tekrar kullanılabilmesini sağlıyor. Amerikan Gıda ve Sağlık Dairesi FDA’in 1999’da yaptığı bir araştırma piyasadaki krakerlerin tamamında, kurabiyelerin yüzde 95’inde ve donmuş ürünlerin yüzde 80’inde hidrojenize edilmiş yağ kullanıldığını gösterdi.
ZARARLARI:
Trans yağlar, kolesterol düzeyleri bakımından doymuş yağlardan kötüdür; çünkü bunlar kötü kolesterolü yükseltmekle kalmaz, iyi kolesterolü de düşürürler.
ABD’nin Boston Harvard Kamu Sağlığı Okulu’ndan Dr. Frank B. Hu, yaptıkları çalışmanın, kanlarındaki trans yağ seviyesi yüksek olan kadınların olmayanlara göre kalp krizi geçirme riskinin üç kat fazla olduğunu ortaya çıkardığını söyledi. İnsan vücudunun trans yağ üretmediğine ve bu yağların kaynağının sadece alınan besinler olduğuna dikkati çekti. (Kaynak: ntvmsnbc.com)
Hidrojen yapısı değiştirilerek üretilen trans yağlar vücutta hiçbir işe yaramıyor! Trans yağlar, en küçük yapılı yağ çeşidi olduğu için damara anında yapışıyor ve kana kolesterol enjekte etmişsiniz gibi bir etki yaratıyor. Kötü kolesterol seviyesini yüzde 73 artırıyor. Trans yağlar kansere de davetiye çıkarıyor. Obezite riskini 5’e katlıyor. (Kaynak: gazetevatan.com)
NASIL BULURUZ:
Baş edilmesi en zor olanlar trans yağlar. Çünkü bunlar her zaman besin değerleri etiketinde görünmüyor ve çok çeşitli besin tiplerinin içinde gizleniyor. Tıp Enstitüsü’nün, trans yağların zararsız sayılabilecek bir dozunun bulunmadığına dair raporu çıktıktan sonra FDA, besin etiketlerinde trans yağların da belirtilmesini zorunlu kıldı. Ama trans yağların etiketlerde bulunmasına daha birkaç yıl var. Bir besinin trans yağ ihtiva edip etmediğini belirlemek için içindekiler listesinde “hidrojene yağ” ifadesini arayın. Listede bu ifade ne kadar önde ise, yiyecekte o kadar çok trans yağ var demektir.
FAST FOOD???
Yüksek trans yağ içeren kızartma yağları ucuz! Birçok restoran tasarruf için yarı hidrojenize edilmiş yağ kullanarak defalarca kızartma yapabiliyor.
Araştırma sonuçlarına göre, New York’ta bir büyük patates kızartması ve chicken nugget’tan oluşan mönüde 10.2, İspanya, Rusya ve Çek Cumhuriyeti’ndeyse 3 gr. trans yağ bulunmuş. (Kaynak: Ap. Radikal gazetesi)
AZALTMAK İÇİN İPUÇLARI:
. Sıvı bitki yağlarını veya kap içinde satılan yumuşak (”kolay sürülen”) margarinleri seçin. Bunlarda trans yağ yoktur veya azdır.
. Ticari fırınlanmış ürünleri, bisküvi, hazır kek gibi ürünleri, işlenmiş yiyecekleri ve “fast food” tipi yiyecekleri azaltın.
. Hidrojene veya kısmen hidrojene yağdan kurtulamıyorsanız, içindekiler listesinde bu yağların en sonlarda yer aldığı ürünleri tercih edin.
Kemoterapi ve radyasyon başlangıçta tümörün küçülmesine yol açar. Kemoterapi ve radyasyon tedavisinin uzaması tümörün daha fazla yok olmasına yol açmaz.