NEDÄ°R:
Trans yağ asitleri, sıvı bitki yağların hidrojen bulunan bir ortamda ısıtılmasıyla elde edilir. Bu süreç, hidrojenleme olarak bilinir. Yağ ne kadar hidrojene ise oda sıcaklığında o kadar katı olur.
Trans yağların çoğu ticari hazır fırın ürünlerinde, margarinlerde, ayakta atıştırılan yiyeceklerde ve işlenmiş yiyeceklerde bulunur. Ticari kızartma besinler, meselâ kızarmış patates bol trans yağ taşır.
NEDEN TERCÄ°H EDÄ°LÄ°YOR:
Çünkü trans yağlar raf ömrünü uzatıyor, maliyeti düşürüyor ve kızartma yağlarının tekrar kullanılabilmesini sağlıyor. Amerikan Gıda ve Sağlık Dairesi FDA’in 1999’da yaptığı bir araştırma piyasadaki krakerlerin tamamında, kurabiyelerin yüzde 95’inde ve donmuş ürünlerin yüzde 80’inde hidrojenize edilmiş yağ kullanıldığını gösterdi.
ZARARLARI:
Trans yağlar, kolesterol düzeyleri bakımından doymuş yağlardan kötüdür; çünkü bunlar kötü kolesterolü yükseltmekle kalmaz, iyi kolesterolü de düşürürler.
ABD’nin Boston Harvard Kamu Sağlığı Okulu’ndan Dr. Frank B. Hu, yaptıkları çalışmanın, kanlarındaki trans yağ seviyesi yüksek olan kadınların olmayanlara göre kalp krizi geçirme riskinin üç kat fazla olduğunu ortaya çıkardığını söyledi. İnsan vücudunun trans yağ üretmediğine ve bu yağların kaynağının sadece alınan besinler olduğuna dikkati çekti. (Kaynak: ntvmsnbc.com)
Hidrojen yapısı değiştirilerek üretilen trans yağlar vücutta hiçbir işe yaramıyor! Trans yağlar, en küçük yapılı yağ çeşidi olduğu için damara anında yapışıyor ve kana kolesterol enjekte etmişsiniz gibi bir etki yaratıyor. Kötü kolesterol seviyesini yüzde 73 artırıyor. Trans yağlar kansere de davetiye çıkarıyor. Obezite riskini 5’e katlıyor. (Kaynak: gazetevatan.com)
NASIL BULURUZ:
BaÅŸ edilmesi en zor olanlar trans yaÄŸlar. Çünkü bunlar her zaman besin deÄŸerleri etiketinde görünmüyor ve çok çeÅŸitli besin tiplerinin içinde gizleniyor. Tıp Enstitüsü’nün, trans yaÄŸların zararsız sayılabilecek bir dozunun bulunmadığına dair raporu çıktıktan sonra FDA, besin etiketlerinde trans yaÄŸların da belirtilmesini zorunlu kıldı. Ama trans yaÄŸların etiketlerde bulunmasına daha birkaç yıl var. Bir besinin trans yaÄŸ ihtiva edip etmediÄŸini belirlemek için içindekiler listesinde “hidrojene yaÄŸ” ifadesini arayın. Listede bu ifade ne kadar önde ise, yiyecekte o kadar çok trans yaÄŸ var demektir.
FAST FOOD???
Yüksek trans yağ içeren kızartma yağları ucuz! Birçok restoran tasarruf için yarı hidrojenize edilmiş yağ kullanarak defalarca kızartma yapabiliyor.
AraÅŸtırma sonuçlarına göre, New York’ta bir büyük patates kızartması ve chicken nugget’tan oluÅŸan mönüde 10.2, Ä°spanya, Rusya ve Çek Cumhuriyeti’ndeyse 3 gr. trans yaÄŸ bulunmuÅŸ. (Kaynak: Ap. Radikal gazetesi)
AZALTMAK İÇİN İPUÇLARI:
. Sıvı bitki yaÄŸlarını veya kap içinde satılan yumuÅŸak (“kolay sürülen”) margarinleri seçin. Bunlarda trans yaÄŸ yoktur veya azdır.
. Ticari fırınlanmış ürünleri, bisküvi, hazır kek gibi ürünleri, iÅŸlenmiÅŸ yiyecekleri ve “fast food” tipi yiyecekleri azaltın.
. Hidrojene veya kısmen hidrojene yağdan kurtulamıyorsanız, içindekiler listesinde bu yağların en sonlarda yer aldığı ürünleri tercih edin.
